Kategorie produktów
Wydawnictwo PSYCHOSKOKWydawnictwo PsychoskokAktualnościKsiążki z motywem władzy

Książki z motywem władzy

21 lipca 2020 / Agnieszka

Są tematy nietracące na znaczeniu. Jeden z nich to możliwość wywierania wpływu na działania innych osób. Książki z motywem władzy poruszają tę ponadczasową kwestię.

Władza rozumiana jako możliwość wywierania wpływu, kierowania innymi oraz sprawowania nad nimi kontroli, od zawsze była ludzką namiętnością. Od setek lat filozofowie zastanawiają się, co sprawia, że ludzie tak bardzo pożądają władzy. Jakie cechy osobowościowe decydują o tym, że ktoś pragnie zarządzać innymi, a tym samym decydować o ich losie? I w końcu, jak należy zdefiniować pojęcie władzy, która rozbudza pożądanie tak wielu ludzi?

„Władza w szerokim znaczeniu oznacza stosunek społeczny między dwoma jednostkami lub dwoma grupami społecznymi, polegający na tym, że jedna ze stron może w sposób trwały i uprawniony zmuszać stronę drugą do określonego postępowania i ma środki zapewniające kontrolę tego postępowanie”. – Encyklopedia PWN

Książki z motywem władzy podejmują złożony temat sprawowania kontroli nad innymi. Literacka fikcja pozwoliła zobrazować specyfikę wywieranego wpływu. Uwidoczniona została postać jednostki sprawującej rządy oraz uległą jej stronę. Przedstawiono motyw żądzy władzy. Opisano również sytuację, w których źle sprawowana władza, destrukcyjnie wpływa na losy innych. Nie można bowiem zapomnieć, że władza zależna od siły wywieranego wpływu społecznego, wielokrotnie popycha ludzi do stosowania perswazji, a nawet różnorodnych form przymusu.

„Uzupełniając definicje władzy, należy odnieść się również do psychologicznego kontekstu tego pojęcia, gdyż wiąże się ono z istotą jednostki i podatnością, oraz umiejętnościami wywierania wpływu, który ma ścisły związek ze sprawowaniem władzy”. Zdaniem James’a „władzę się posiada, a wpływ się wywiera poprzez działanie, […] władza jest mocą potencjalną, dopóki nie jest aktywowana przez wpływ, władza – to uprawnienie, siła i autorytet, a wpływ oznacza nakłanianie innych do podejmowania działań”. Wpływ społeczny, co podkreśla Doliński, może wiązać się zarówno ze zmianami korzystnymi jak i niekorzystnymi dla obiektu oddziaływań, co oznacza, że wywieranie wpływu może mieć również charakter manipulacyjny”. Anna Góralewska–Słońska, „Istota pojęcia władza, kontekst źródeł, wymiarów, skuteczności patologii w jej sprawowaniu…” –  Problemy profesjologii nr1.

Poznajmy więc książki z motywem władzy. Zrozumiemy, że możliwość wpływania na innych jest niebezpieczną, toksyczną siłą. Łaknie jej wielu, ale nie każdy jest w stanie udźwignąć konsekwencje swoich władczych działań i decyzji.

Książka z motywem władzy to „Prezydencki Gambit”.

Jej wstrząsającą fabułę z łatwością powiążemy z wydarzeniem, które naprawdę miało miejsce. Powieść należy do gatunku political fiction. Możemy więc być pewni, że odniesień do wielkiej polityki nie zabraknie. Głównymi bohaterami są bracia bliźniacy. Jest to senator Jerry, który ponad wszystko pragnie poszerzać swoje polityczne wpływy oraz Lex pełniący funkcję Prezydenta USA. Jerry uzna, że jego nazbyt często sięgający po alkohol brat, nie zasłużył na tak wysoki urząd. W jego roli wolałby zobaczyć siebie. Rozegra się bratobójcza walka o władzę. Jerry przygotuje zamach na prezydencki samolot. Na szczęście szybko zostanie on udaremniony. Prezydencki samolot rozbija się jednak, próbując wylądować na zamglonym lotnisku. Jerry zbyt szybko będzie się cieszyć z ewentualnych, osiągniętych w ten sposób profitów. Nie spodziewa się jednak, że przyjdzie mu słono zapłacić za pokrętne czyny.

Czytaj dalej

Powieść z motywem władzy to „Kleszcz”.

Zrozumiemy, jak niebezpieczną i toksyczną siłą potrafi stać się wywieranie wpływu na innych. Powieść tę można zaliczyć do gatunku political fiction. Zbrodnia, która będzie napędzać akcję, pozwala jednak uznać „Kleszcza” za kryminał. Co ciekawe, od początku będziemy wiedzieć, kto i dlaczego zabił. Dopiero w trakcie lektury zaczniemy przypuszczać, że sprawstwo nie jest do końca oczywiste. Poznając bezwzględnego Józefa Zybertowicza, wnikniemy w najciemniejsze zakamarki ludzkiej psychiki. Bohater ten jest tytułowym Kleszczem, ale o jego przydomku nie zdecydowała anatomiczna wada, lecz cechy charakteru. Zybertowicz jako inkwizytor Sądu Białej Róży odznacza się bezwzględnością.

Przyjemność sprawia mu poniżanie innych. Władza zostaje wykorzystana przez niego jako okrutne narzędzie. Nie warto jednak przedwcześnie dokonywać krytycznej oceny tej postaci. Poznając przeszłość Kleszcza, zrozumiemy, że jego psychikę ukształtowała dramatyczna przeszłość. Tylko, czy ten fakt cokolwiek usprawiedliwia?

Czytaj dalej

O destrukcyjnej sile władzy mówi również powieść ”Larwy”.

Zrozumiemy, że wiele osób nierozważnie dąży do zaangażowania politycznego. Wysokie stanowiska kuszą, ale nie każdy będzie w stanie się na nich odnaleźć. Gdy jedni po dotarciu na szczyt, unoszą się na fali sławy, inni usuwają się w cień, próbując zatuszować swoje prawdziwe Ja. Tak stanie się w przypadku Filipa. Jego nadwrażliwość i wiara w dobre intencje innych ludzi narazi go na bolesny zawód. Na komplikacje wystawi go również jego biseksualizm. Los Filipa dowodzi, że połączenie polityki i władzy z miłością jest praktycznie niemożliwe. Ta psychologiczno-obyczajowa powieść odsłania prawdę na temat ludzkiej natury. Bohaterowie, których poznamy, jak: była opozycjonistka Martyna, ksiądz Jacenty oraz propartyjny dziennikarz Burczyk, ukazują, jak niuanse polityczne potrafią wpływać na ludzkie działania . Podkreślony został również temat relatywizmu etycznego. W dzisiejszych czasach jest go bowiem zbyt dużo.

Czytaj dalej

Negatywny wpływ władzy na ludzki los prezentuje także powieść „Origami dwojga istnień i psa”.

Zrozumiemy, że koneksje mogą obrócić się przeciwko wykorzystującej je osobie. Główni bohaterowie to: Bożena Polańska i Maciej Rawicz. Ona jest emerytowaną policjantką borykającą się z traumatyczną przeszłością. On byłym bankowcem, próbującym naprawić swoje błędy. Jego decyzja, o odejściu z pracy, spowodowana była przestępczymi działaniami zarządu posłusznego partii. Dla bezpieczeństwa Maciej zabrał ze sobą kopie dokumentów mogących skompromitować byłych szefów. Przedstawiciele władz banku targnął się na życie Macieja. Na całe szczęście uratuje go Bożena. Ostatecznie tych dwoje połączy szczęśliwa, dojrzała miłość.

„Maciej w pewnym momencie dostrzega, że doszedł do granicy, której mu już przekroczyć nie wolno. Wcześniej przecież przymykał oko na, powiedzmy, drobne odstępstwa od procedur bankowych, z których korzystali jego przełożeni i osoby przez nich wskazane. Kluczył, by za to nie ponieść odpowiedzialności, ale wiedział. Jeśli dobrze poszukać, to w wielu bankach w realu znajdziemy takie odstępstwa. Nadchodzi jednak ten moment, kiedy trzeba się opowiedzieć i, albo pójść na wojnę z szefami i często polec, albo przejść na „ciemną stronę mocy”, mając świadomość, że w razie zagrożenia będzie się tym pierwszym zrzuconym z sań. Chciałem, by Rawicz nie był postacią zbyt papierową, a rycerz bez skazy zawsze taką postacią jest. W nim także mieszka strach, z którym Maciej musi sobie poradzić”. – Krzysztof Piotr Łabenda.

Czytaj dalej

Wszystkie zaprezentowane powyżej pozycje to książki z motywem władzy. Doskonale obrazują one, jak wielką siłą pozostaje żądza wywierania wpływu na innych. Sięgając po te lektury, zrozumiemy, że:

„każdy człowiek w sposób nieunikniony pławi się w świecie społecznym, w którym jednostka staje się elementem społecznej interakcji dawania i brania, wywierania wpływu i poddawania się konkretnym próbą wywieranego wpływu”. – P. Zimbardo, „Psychologia zmiany postaw i wpływu społecznego”, Poznań 2004.